Pinag-aaralan ng pamahalaan ng Pilipinas ang posibilidad na magsampa ng ikalawang arbitration case laban sa China dahil sa patuloy nitong mga aktibidad sa West Philippine Sea, kabilang ang presensya ng mga research vessel at floating platform sa Bajo de Masinloc.

Ayon sa mga maritime expert, dapat tiyakin na matibay ang magiging kaso bago ito ihain, kasunod ng tagumpay ng Pilipinas sa 2016 arbitral ruling. Iginiit din nila na kinakailangan ng pahintulot ng Pilipinas para sa anumang marine scientific research sa loob ng Exclusive Economic Zone ng bansa.

Samantala, nagbabala ang Philippine Navy sa umano’y unti-unting paglawak ng impluwensya ng China sa iba’t ibang aspeto ng pambansang seguridad, habang patuloy ring binabantayan ng mga awtoridad ang mga aktibidad sa West Philippine Sea.

Makalipas ang isang dekada mula nang manalo ang Pilipinas sa unang arbitration case laban sa China, muling pinag-aaralan ng pamahalaan ang posibilidad ng paghahain ng panibagong kaso kaugnay ng patuloy na presensya ng mga Chinese vessel at iba pang aktibidad sa West Philippine Sea.

Ipinapakita nito na nananatiling mahalagang sandata ng bansa ang paggamit ng international law upang ipagtanggol ang mga karapatan nito sa loob ng Exclusive Economic Zone.

Gayunman, binibigyang-diin ng mga eksperto na ang anumang legal na hakbang ay dapat paghandaan nang mabuti at suportado ng sapat na ebidensya upang magkaroon ng malaking tsansa ng tagumpay.

Kasabay nito, patuloy ding nagbabantay ang mga awtoridad sa mga aktibidad ng China sa Bajo de Masinloc at iba pang bahagi ng West Philippine Sea. Ang pangamba ay hindi lamang nakatuon sa presensya ng mga barko at research platform kundi pati na rin sa posibilidad na mauwi ang mga ito sa mas permanenteng istruktura, gaya ng mga nangyari sa nakaraan.

Mahalagang ipagpatuloy ng Pilipinas ang mapayapa ngunit matatag na pagtatanggol sa soberanya at mga karapatan nito. Ang paggamit ng batas, diplomasya, at maagap na pagbabantay ay nananatiling susi upang maprotektahan ang pambansang interes at ang kapakanan ng mga susunod na henerasyon.