Iniulat ng Philippine Coast Guard (PCG) na mahigit 40 Chinese vessels ang namataan sa paligid ng Kalayaan Island Group sa West Philippine Sea (WPS).
Ayon sa PCG, nakita ng kanilang Islander 4177 aircraft noong Miyerkules ang Chinese oceanographic research vessel na Xiang Yang Hong 33 na nasa humigit-kumulang 7.34 nautical miles kanluran ng Rozul Reef.
Sinabi ng PCG na hinihinalang nagsasagawa ang naturang barko ng hindi awtorisadong marine scientific research sa loob ng exclusive economic zone (EEZ) ng Pilipinas. Nakita rin umano itong nagpalabas ng service boat papunta sa reef habang may isang China Coast Guard vessel na CCGV BN 5309 na nagbabantay malapit sa lugar.
Bukod dito, 13 Chinese maritime militia vessels din ang namataan na naka-angkla sa paligid ng reef.
Ayon pa sa PCG, umalis sa China ang Xiang Yang Hong 33 noong Abril 15 at nagsagawa ng survey activities sa iba’t ibang bahagi ng exclusive economic zone ng Pilipinas. Kabilang dito ang Ayungin Shoal, Escoda Shoal, Arellano Reef, Bulig Shoal, Panganiban Reef, Quirino Atoll, at Rozul Reef.
Sa parehong surveillance flight, nakita rin ng PCG ang 28 pang Chinese maritime militia vessels malapit sa Cay 1 at Cay 2 habang papalapit sa Pag-asa Island. Namataan din ang China Coast Guard vessel na CCG 5101 na nasa dalawang nautical miles lamang mula sa isla.
Iginiit ng PCG na labag sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) ang pagsasagawa ng marine scientific research nang walang pahintulot ng coastal state.
Ayon kay PCG Commandant Admiral Ronnie Gil Gavan, magpapatuloy ang kanilang maritime domain awareness operations upang bantayan ang karagatan at tutulan ang anumang iligal na aktibidad na sumasalungat sa soberanya at sovereign rights ng bansa.
Samantala, wala pang pahayag ang Chinese Embassy sa Maynila hinggil sa insidente.
Patuloy ang tensyon sa West Philippine Sea dahil sa pag-angkin ng China sa halos buong South China Sea, kabilang ang ilang lugar na sakop ng teritoryo ng Pilipinas.
Noong 2016, nagdesisyon ang Permanent Court of Arbitration sa The Hague pabor sa Pilipinas at sinabing walang legal na basehan ang malawak na pag-aangkin ng China sa South China Sea, ngunit hindi ito kinikilala ng Beijing.
