Nanawagan ang Philippine Coast Guard (PCG) sa pamahalaan na maghain ng panibagong diplomatic protest laban sa China matapos mamataan ang umano’y ilegal na marine scientific research at iba pang aktibidad ng Beijing sa Bajo de Masinloc sa West Philippine Sea.
Sa isinagawang marine domain awareness flight, namataan ng mga awtoridad ang isang barkong pandigma ng People’s Liberation Army Navy, research vessel, service boats, floating barrier, at iba pang kagamitan ng China sa loob ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Pilipinas.
Ayon kay PCG spokesperson Rear Admiral Jay Tarriela, nakikita aniya na muling inilalagay ang floating barrier upang hadlangan ang mga Pilipinong mangingisda at ang pagsasagawa ng Marine scientific research nang walang pahintulot ng Pilipinas ay paglabag umano sa ating soberanya.
Sinabi rin ng PCG na dapat agad na magsampa ng diplomatic protest ang Pilipinas laban sa naturang aktibidad.
Samantala, inihayag ng maritime law experts na pinag-aaralan ng pamahalaan ang posibilidad ng paghahain ng ikalawang arbitration case laban sa China. Naniniwala rin ang ilang eksperto na matibay ang magiging kaso ng bansa dahil sa naunang tagumpay nito sa 2016 arbitral ruling na pumabor sa Pilipinas.
Muling nabigyang-pansin ang usapin sa West Philippine Sea matapos mamataan ng mga awtoridad ng Pilipinas ang umano’y patuloy na marine scientific research at iba pang aktibidad ng China sa Bajo de Masinloc, isang lugar na nasa loob ng Exclusive Economic Zone o EEZ ng bansa.
Ang pagkakaroon ng mga research vessel, barkong pandigma, floating barriers, at iba pang kagamitan sa loob ng ating EEZ ay isang seryosong usapin dahil may direktang epekto ito sa soberanya, seguridad, at karapatan ng Pilipinas sa paggamit ng sariling yamang-dagat. Bukod dito, naaapektuhan din ang kabuhayan ng mga Pilipinong mangingisda na umaasa sa mga karagatang ito para sa kanilang pang-araw-araw na pamumuhay.
Dahil dito, mahalagang manatiling mapagmatyag ang pamahalaan at patuloy na gamitin ang lahat ng mapayapa at legal na paraan upang maipagtanggol ang interes ng bansa. Kabilang dito ang paghahain ng diplomatic protest, pagpapalakas ng maritime domain awareness, at pag-aaral sa iba pang legal na hakbang sa ilalim ng international law.
Mahalaga ring tandaan na ang 2016 Arbitral Award ay nagbigay ng mahalagang batayan sa paggiit ng mga karapatan ng Pilipinas sa West Philippine Sea. Bagama’t nananatiling hamon ang pagpapatupad nito, nagsisilbi itong pundasyon sa pagsusulong ng rule of law at mapayapang resolusyon ng mga hindi pagkakaunawaan sa dagat.
Bilang mga mamamayan, mahalagang maging mulat sa mga pangyayari at suportahan ang mga hakbang na naglalayong protektahan ang soberanya at mga lehitimong karapatan ng Pilipinas sa paraang mapayapa, responsable, at naaayon sa batas.
